چارچوب نظری و پیشینه پژوهش مدیریت عملکرد

پشتیبانی همیشگی توسط : maryam.alkasir70@gmail.com

ماهیت مدیریت عملکرد:

در اصل مدیریت عملکرد فرآیند مشترکی بین مدیران ، افراد و گروه های حوزه مدیریت آنها می باشد. مدیریت عملکرد بیشتر بر اساس اصول مدیریتی است که توسط توافق تدوین می شوند تا بر اساس دستور، اگر چه این امر نیاز به هماهنگی انتظارات عملکرد از چنین توافق هایی را برطرف نمی سازد. مدیریت عملکرد بر مبنای توافق اهداف ، دانش ، مهارت، شایستگی ، بهبود عملکرد و طرح های توسعه انسانی و مستلزم باز بینی پیوسته و مداوم در قبال این اهداف ، نیازمندیها ، طرح ها ، توافق واجرای طرح های بهبود و توسعه بیشتر می باشد.(آرمسترانگ،1390،ص12)

2-2-8) حیطه مدیریت عملکرد:

مدیریت عملکرد به مدیریت یک سازمان مرتبط است و فرآیند طبیعی مدیریت است نه یک سیستم یا تکنیک. همچنین مدیریت عملکرد ، مدیریت در زمینه کسب و کار ، یعنی در محیط داخلی و خارجی آن می باشد. مدیریت عملکرد نه فقط مدیران را بلکه تمام افراد شاغل در کسب وکار را در بر می گیرد و این باور فرهنگی را که فقط مدیران در قبال عملکرد گروه های خود پاسخگو هستند، رد کرده وآن را با این باور که پاسخگویی امری مشترک بین مدیران واعضای گروه است جایگزین می نماید. بیان دیگر، مدیران باید افرادی که در امر مدیریت به آنها گزارش داده و خدمات ارائه می دهند را به عنوان مشتری نگاه کنند.(آرمسترانگ،1390،صص6-5)

2-2-9)سیر تحول و تطور ارزیابی عملكرد:

 سابقه ارزیابی عملكرد در شكل ابتدایی و اولیه آن به گذشته های بسیار دور باز می گردد در واقع از همان زمانی كه انسان زندگی گروهی را آغاز و پدیده تقسیم كار را در شكل بسیار ابتدایی بین اعضا مقدر داشت به نوعی موضوع ارزیابی را مد نظر قرار داده است. در این دوران ارزیابی عملكرد به صورت ابتدایی وجود داشته است، به گونه ای كه افراد موفق نسبت به دریافت پاداش و احتمالا ترفیع مقام نائل می شدند. این شیوه ارزیابی تماما بر اساس قضاوت های ذهنی و شخصی مسئول صورت می گرفته كه به صورت كلی و در غالب عباراتی همچون خوب و بد بیان می شد.

همگام با گذر زمان و پیچیده تر شدن وظایف و مشخص شدن هر چه بیشتر انتظارات و خواسته ها، ارزیابی عملكرد نیز در جهت تطابق و هماهنگی مسیر رشد و تكامل خود را پیمود.نظام ارزیابی به صورت گسترده چه در سطح فردی و چه در سطح سازمانی از سال 1800 میلادی در اسكاتلند توسط رابرت اون در صنعت نساجی مطرح شد. استفاده از چوب در رنگ های مختلف به منظور رد یا قبول كالاهای تولید شده در واقع ارزیابی از كیفیت و ستاده سازمان بوده است، رنگ سفید نماد عملكرد عالی، رنگ زرد نماد عملكرد خوب، رنگ آبی نماد عملكرد متوسط و رنگ سیاه نماد عملكرد بسیار بد در خصوص كارایی و عملكرد فرد و نهایتا سازمان مورد استفاده قرار می‌گرفته است. فرایند ارزیابی عملكرد در سالهای اخیر نسبت به گذشته آن به مراتب راه تكامل و پیشرفت را پیموده است، در واقع همگام و همسو با توسعه و تكامل اندیشه های مدیریت در قالب مكاتب مدیریت، فرایند، ماهیت و كارآمدی آن نیز توسعه پیدا كرده است

به عنوان مثال می توان به ارزیابی كاركنان، ارزیابی مدیریت و تغییر و توسعه شاخص های ارزیابی در قالب ارائه اصول عام و مبانی مستدل برای ارزیابی سازمان ها تا مدیریت كیفیت فراگیر نیز اشاره نمود از این رو دامنه قلمرو استفاده از ارزیابی عملكرد به تمام ابعاد و جهات فعالیت های انسانی و سازمانی كشیده شده است و در حقیقت امروزه مباحث و موضوعاتی كه در جدیدترین عرصه های علمی مطرح می شوند به گونه مستقیم و یا غیر مستقیم به ارزیابی عملكرد مرتبط می شود. چرا كه هر یك از مفاهیم، فنون و شیوه های نوین علمی در راستای كاركرد هر چه بهتر سازمان ها جهت تحقق فلسفه وجودی و دستیابی به اهداف تدوین شده صورت می گیرد و از آنجا كه محور اصلی ارزیابی عملكرد بررسی میزان مطلوبیت این كاركردها می باشد، لذا تمام موضوعات و عناوین مدیریتی به طور مستقیم و یا غیر مستقیم به ارزیابی عملكرد مربوط می شود.(صمدی ، 1382، ص 111)

2-2-10) ضرورت واهمیت ارزیابی عملکرد:

بهبود مستمر عملکرد سازمانها ، نیروی عظیم هم افزایی ایجاد می کند که این نیروها می تواند پشتیبان برنامه رشد و توسعه وایجاد فرصت های تعالی سازمانی شود. دولتها و سازمانها و موسسات تلاش جلو برنده ای را در این مورد اعمال می کنند.

لرد کلوین[1] فیزیکدان انگلیسی در مورد ضرورت اندازه گیری می گوید:"

هرگاه توانستیم آنچه درباره آن صحبت می کنیم اندازه گرفته و درقالب اعداد و ارقام بیان نماییم می توانیم ادعا کنیم درباره موضوع مورد بحث چیزهایی می دانیم . در غیر این صورت آگاهی و دانش ما ناقص بوده وهرگز به مرحله بلوغ نخواهد رسید."

علم مدیریت نیز مبین مطالب مذکور است .هر چه را که نتوانیم اندازه گیری کنیم نمی توانیم کنترل کنیم وهرچه را که نتوانیم کنترل کنیم مدیریت آن امکان پذیر نخواهد بود.(رحیمی،1385،ص42)