پرسشنامه میزان اثربخشی مدیریت دانش در یک سازمان

- ابزار و روش جمع‌آوری داده‌ها

                جهت جمع‌آوری داده‌ها در این تحقیق، از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شده است. برای نگارش ادبیات تحقیق از روش کتابخانه‌ای، مجلات علمی، و پایگاه‌های علمی مختلف بر روی شبکه اینترنت استفاده شده است. داده‌های پژوهش، با روش میدانی و از طریق توزیع پرسشنامه جمع‌آوری شده‌‌ است. با توجه به استفاده از تکنیک فرآیند تحلیل شبکه­ای، پرسشنامه در بر دارنده سوالاتی به صورت مقایسات زوجی است که  در بین خبرگان توزیع شده است. (پرسشنامه مقایسات زوجی ) در این پرسشنامه به منظور مقایسه ­ی ارجحیت عناصر در هر سطح، از طیف ساعتی، استفاده شده است جدول(3-1).

برای تسهیل کسب دانش و قضاوت‌ خبره‌ها و صرفه‌جویی در زمان، پرسش‌ها در قالب جداول مقایسات زوجی استاندارد روش فرآیند تحلیل شبکه­ای طراحی شد و از خبره‌ها خواسته شد برای پاسخ به پرسش‌ها، در صورتی که ترجیح با مورد سمت راست عامل A(مقایسه A نسبت به B) باشد، در یکی از خانه‌های واقع در سمت راست جدول و در صورتی که ترجیح با مورد سمت چپ عاملB (مقایسه  Bنسبت به A) باشد، در یکی از خانه‌های سمت چپ جدول، با توجه به میزان ارجحیت ذکر شده در جدول علامت بزنند. نمونه­ای از پرسشنامه مقایسه زوجی در جدول (3-2)آمده است:

جدول 3- 2- نمونه پرسشنامه‌ی مقایسه‌ی زوجی

روایی پرسشنامه نیز، به تایید استاد راهنما و مشاور رسیده است. همچنین، برای افزایش درک خبره‌ها از عوامل مورد مطالعه، مدل تحقیق و تعریف مختصری از عناصر آن به پرسشنامه پیوست شد.

3-5-1- بررسی سازگاری ماتریس­های مقایسات زوجی

        از آنجایی که پرسشنامه­ ی مربوط به تحقیق حاضر از نوع ماتریس­های مقایسات زوجی است برای سنجش سازگاری ماتریس­های مقایسات زوجی این پژوهش از روش ساعتی استفاده شده است که طبق آن اگر نرخ ناسازگاری کمتر از 1/. باشد پاسخ­ها سازگارند و محاسبات بعدی روی آن اعمال می­شود، در غیر این صورت پرسشنامه به خبره مربوطه جهت ارائه پاسخ‌های سازگار برگردانده می­شود.

3-5-1-1-محاسبه­ی سازگاری ماتریس­های مقایسات زوجی:

          در اولویت­بندی عناصر و فعالیت­ها با توجه به معیار­های کنترلی، برای اینکه نتایج معتبری در دنیای واقعی به دست آید، درجه خاصی از سازگاری لازم است که سازگاری قضاوت­ها، توسط نرخ سازگاری محاسبه   می­گردد. نرخ سازگاری، سازوکاری است که سازگاری مقایسات را مشخص می­کند و نشان می­دهد که تا چه اندازه می­توان، به اولویت­های حاصل از اعضای گروه و یا اولویت­های جداول ترکیبی، اعتماد نمود. اطلاع از سازگاری قضاوت­ها به این دلیل حائز اهمیت است که احساس نشود این قضاوت­ها به صورت تصادفی اعمال شده­اند (آذر و رجب زاده، 1381). نرخ سازگاری محاسبه شده باید کمتر از 1/. باشد در غیر این صورت، قضاوت­ها ممکن است، متضاد باشند و باید در آن­ها تجدید نظر صورت گیرد. طبق روش ساعتی، نرخ سازگاری به ترتیب گام­ها ذیل محاسبه می‌گردد:

گام اول- محاسبه بردار مجموع وزنی(WSV): ماتریس مقایسات زوجی (D) را در بردار وزن­های نسبی ضرب کنید.

گام دوم- محاسبه بردار سازگاری (CV): عناصر بردار مجموع وزنی را بر بردار وزن­های نسبی تقسیم کنید.

گام سوم-محاسبه بزرگ‌ترین مقدار ویژه­ی ماتریس مقایسات زوجی(): برای محاسبه­ی آن باید میانگین عناصر بردار سازگاری محاسبه شود.

لازم به ذکر است چنانچه روش ANP فردی نباشد در مخرج رابطه(3-3) به جای (n-1) از n استفاده             می‌شود.در این مطالعه نیز نرخ ناسازگاری پس از ادغام نظرات خبرگان با استفاده از میانگین هندسی، برای ماتریس­های ادغامی محاسبه شده است و از n در مخرج رابطه فوق استفاده گردید.

گام پنجم- محاسبه نرخ ناسازگاری (): نرخ نا سازگاری به صورت زیر محاسبه‌ می‌شود:

 در اینجا (شاخص ناسازگاری تصادفی) مقداری است که از جدول (3-3) استخراج می­شود. مقادیر این جدول بر پایه شبیه­سازی تعداد زیادی از ماتریس­های مقایسه زوجیn×n به دست آمده است. (مؤمنی و شریفی سلیم،1390).