پرسشنامه ارزیابی تاثیر فناوری اطلاعات بر میزان مشارکت سازمان در فرآیند تصمیم گیری از دیدگاه کارکنان

ابزار گردآوری داده­ها

اجرای هر پژوهش نیازمند ابزاری جهت گردآوری داده­ها، به منظور پاسخگویی به سؤالات و تبیین آن­ها می­باشد. یکی از ابزارهای متداول جهت جمع­آوری اطلاعات، پرسشنامه می­باشد، لذا در پژوهش حاضر از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. متغیرهای جمعیت شناختی شامل جنسیت، سطح تحصیلات، رشته تحصیلی، سمت، و سابقه کار می­باشد. با توجه به چارچوب پژوهش، پرسشنامه از پنج بخش و با توجه به کارکردهای کتابخانه در حوزه‌های مجموعه سازی منابع، حفاظت و نگهداری منابع، سازماندهی منابع، اشاعه اطلاعات، و مدیریت کتابخانه تنظیم شده­ که کلا 26 سوال را در بر گرفته، هر سؤال در یک طیف لیکرتی پنج درجه­ای (خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم، و خیلی کم) می­باشد. سوالات پرسشنامه در هر کارکرد، با استفاده از کتب "کتابخانه و کتابداری" ، "مدیریت کتابخانه و نظام اطلاع رسانی (نظریه و عمل)" و"اداره کتابخانه ها"  و جمع آوری نظرات اساتید گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه یزد گرفته شده است در جدول 3-2 تناظر سؤالات پرسشنامه با پرسش‌های پژوهش مورد توجه واقع شده­است.

جدول 3-2: تناظر سؤالات پرسشنامه با هر یک از پرسش­های پژوهش

3-5-1- روایی پرسشنامه

روایی یا اعتبار[1] به معنای این است که آیا روش یا وسیله اندازه‌گیری که برای سنجش موضوع انتخاب شده متناسب است و آیا موضوع را به خوبی می‌سنجد یا نه؟ در این پژوهش جهت سنجش روایی درونی از روایی محتوایی، نوع صوری و اعتبار سازه ای، نوع تحلیل عاملی استفاده شده است.

روایی محتوایی این اطمینان را به وجود می‌آورد که مقیاس شامل یک سلسله موارد کافی و مناسب است، که این موارد معرف حیطه مفهومی مورد اندازه‌گیری است (خاکی، 1378، ص289). روایی صوری نیز به این مطلب اشاره دارد که وسیله اندازه‌گیری به کار رفته شده، چقدر آن چیزی را که محقق فکر می‌کرده، اندازه‌گیری می‌کند؟ (گودرزی، 1388، ص38). به منظور تعیین روایی محتوایی و صوری در این پژوهش، پرسشنامه در اختیار اساتید راهنما، مشاور، و اساتید دیگر از گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه یزد قرار گرفت و بعد از دریافت نظرات آنان، تا حد امکان اصلاحات و پیشنهادات آنان اعمال شد.

اعتبار سازه ای هم عبارت است از اینکه، آزمون مورد نظر به چه چیزی دلالت می‌کند و تا چه اندازه صفت مورد نظر را اندازه می‌گیرد (گودرزی، 1388، ص 39). اعتبار سازه ای روش‌‌های متعددی دارد که در این پژوهش از تحلیل عاملی استفاده می‌شود. تحلیل عاملی روشی است که به کمک آن بررسی می‌کنیم که، آیا می‌توان با متغیر‌های اساسی کمتری (عامل ها) به تبیین موضوع مورد بررسی پرداخت؟ پس کار تحلیل عاملی کاهش تعداد زیاد متغیر ها به تعداد کمتر متغیر‌های اساسی است (گودرزی، 1388، ص 39). بنابراین اولین کار انتخاب متغیر‌های مناسب برای تحلیل عاملی توسط آزمون کمو و بارتلت^[2] می‌باشد. این آزمون اطلاعاتی درباره توان عاملی شدن داده‌ ها به دست می‌دهد جدول 3-3 داده‌‌های حاصل از این آزمون را نشان می‌دهد.

جدول 3-3. آزمون کمو و بارتلت

مقدار آزمون KMO برابر 80/0 و نمایانگر کفایت حجم نمونه است. این شاخص از صفر تا یک تغییر می‌کند و کمتر از 5/0 غیر قابل قبول محسوب می‌شود. همچنین چون در آزمون بارتلت، 05/0> Sig می‌باشد توانایی عاملی بودن داده‌ ها تائید می‌شود یعنی اگر05/0> Sig باشد لذا همبستگی در جامعه وجود دارد و می‌توان تحلیل عاملی را انجام داد و تعداد عامل (عوامل) زیر بنایی را به دست آورد.

3-5-2- پایایی پرسشنامه

به منظور پایایی[3] پرسشنامه مذکور، پس از انجام یک مطالعه مقدماتی بین 30 نفر از اعضای نمونه و جمع‌آوری پاسخ نامه‌‌‌های آن ها، مبادرت به محاسبه واریانس جامعه به منظور تعیین ضریب آلفای کرونباخ[4] شد، که پس از ورود داده‌ ها با نرم افزار SPSS -16 ^[5] ضریب آلفای کرونباخ برابر با 93/0 محاسبه گردید. جدول 3-4 ضریب پایایی هر یک از حوزه‌های تاثیر پذیر از فناوری اطلاعات می‌باشد.

جدول 3-4. ضریب پایایی حوزه‌های تاثیر پذیر از فناوری اطلاعات